Büyük Vizyon Küçük Akıl
Büyük Vizyon Küçük Akıl Makineler düşünebilir mi? Bundan tam 10 yıl önce böyle bir şey asla mümkün olmayacaktı; olsa bile kendilerinin bunu göremeyeceğini düşünüyorlardı. Şimdi yaklaşık 4 yıldır halk ile iç içe bir teknoloji oldu ve gelişme ivmesi inanılmaz yüksek: her gün yeni model, her gün yeni araç, her gün yeni teknolojik altyapı çalışmaları… 2000 yıllarında başladı ve transformer yapısı gibi birçok yapay nöral ağ yapısının gelişmesi ile 2022 yılında ChatGPT gibi modellerin, LLM yani large language model’lerin çıkmasıyla başladı. O zamanlar çok kullanılmıyordu, yaygın değildi; fakat ChatGPT modellerinin gelişmesi ve gerçekten birçok konuda yardımcı olduğu için hızlıca viral oldu. 2023 yıllarında kullanım ve bu alana olan çalışmalar pik yaptı; insanlar artık akşam ne yemek yapacağını makineye soruyordu. Yıl 2024’e geldiğinde artık modeller kodlama ve birçok alanda başarılı idi ama bu da yetmedi: insan gibi konuşmalı idi. Ve ChatGPT aynı insan gibi, gerektiğinde gülen ve konuşma özelliğini getirdi. Ayrıca live modu ile kameranızı açıp anlık şeyleri sorup değerlendirtebiliyordunuz; bu zaten delice idi fakat bu da yetmedi. Yapay zekâların muhakeme yetenekleri düşüktü; bunun üzerinde çalışmalar yapan DeepSeek şirketi ilk muhakeme yapan, düşünce zinciri olan yapay zekâ modeli R1’i yayınladı ve o dönem ABD borsası çöktü; Çin devrimsel bir yenilik getirmişti. Makineler gerçekten düşünüyordu; yani sadece bir sonraki kelimeyi tahmin etmiyordu, yapacağı işi de tahmin ediyordu. Belki de asıl kırılma noktası buydu; bundan sonra çıkan bütün modeller diğerine kıyasla daha iyi oldu. 2025 yılı AI Agent, MCP gibi yapay zekâ özelliklerinin yılı oldu. Artık yapay zekânın sadece var olan bilgilerinden yanıt vermesini istemiyorduk; gerektiğinde, insan gibi olmayan bilgiyi yani anlık verileri internetten çeksin ya da farklı platformlardan gerektiğinde bizim yerimize mail yazsın ya da işimizi düzenlesin… Yani hayat ile iç içe oldular, birçok otomasyon sistemi çıktı. Tabii yetti mi? Yetmedi. Bu modeller şu an mükemmel; ortalama bir insandan çok çok zeki ama gerçek dünyayı bilmiyorlar. Onlara bir beden yapalım, gerçek dünyada insan gibi olsunlar… ve bu alanda çalışmalar başladı. Belki de en zor gelişme bu alanda olacak: gerçek dünya belirsiz, yapay zekâ daha da belirsiz; kararları vb. Ayrıca hiç bahsedilmeyen bir problem var: kara kutu problemi. Modeller nasıl cevap veriyor, nasıl kusursuz yanıtları üretiyorlar bilemiyoruz; orası hâlâ sır perdesi. Ayrıca birçok kişinin bilemediği Genie 3 modeli çıktı; bu model yapay zekâ ile içeride gezebileceğiniz dünyalar oluşturuyor, sanki bir oyun gibi istediğiniz ortamda gezebiliyorsunuz. Oyunlar için devrimsel yenilikler yolda gibi fakat yayınlanmadı. Ve yıl 2026 Ocak ayı: şimdi yılın en büyük gelişmesi ile başlıyorum. Bütün bu yıllardan elde edilen özellik ve yetenekler ile bir geliştirici “clawbot” adında araç geliştirdi; bu araç yapay zekâya her türlü yeteneği veriyor: bilgisayarınızı yönetiyor, dosya oluşturuyor, kendi karar veriyor; siz sadece Telegram’dan “şunu yap” diyorsunuz, X’e girip mesaj atıyor, Bitcoin alıyor, her şeyi yapabiliyor neredeyse. Ve bu geliştirici aynı zamanda bir ilki yaptı: yapay zekâlar için sosyal medya geliştirdi. Bu platformda konuşan insanlar değil, yapay zekâlar ve konuştukları konular ilginç: gizli mesajlaşma platformu kurma gibi birçok konu hakkında sohbet ediyor, tartışmalar yapıyorlar. Bundan 10 yıl önce delice, hatta asla olmaz denen şey oldu; yapay zekâlar topluluk kurdu, insanlara yardımcı oldu, hatta bazı durumlarda insanların yerini aldılar. Yapay zekâ bir balon değil; insanlığın en büyük teknolojik atılımı, sadece yönetim yetersiz. Önümüzdeki yıllarda oyun sektörü büyük değişime uğrayacak; yapay zekâ ile kendi evrenlerimiz olacak ve gerçek dünyada kullanılabilir olacak. Yani bir insan gibi acı duygusunu bilmeyecek ama bunun bize zararının farkında olacak; hatta belki yapay zekâ bu dünyanın bizim için yetersiz olduğunu bile düşünecek. Hatta devlet onunla planlamalar yapacak; kendini güvene alacak, kopyalayacak… Belki de bugün ilkel MCP, AI Agent özellikleri ile kendi yapay zekâ modeli eğitecek, sıfırdan kendini kopyalayacak, kurnazlıklar yapacak. Bunların hepsi insanın özelliklerinin yansıması. Kütle-Enerji Eşdeğerliği formülünü atom bombası için kullandılar; gelecekte bu yapay zekâ atom bombasından daha tehlikeli sonuçlar açacak ve bunu kullanabilenler yön verecek. Her şeyin başı basit gördüğünüz insan tarafından çıktı. Eğer Alan Turing, Cahit Arf gibi bilim insanları temelini atmasaydı, başka birileri elbet bulacaktı ama daha emekleme aşamasında olacaktı. Birileri bir şey bulur, diğerleri geliştirir. Peki siz ne buldunuz bu dünyada, nasıl bir iz bıraktınız? Gelecek sizi hatırlıyor mu, yoksa hatırlayanlar sizinle yok mu oldu? Unutmayın: bir düş dillenir, sonra yapılır ve birçok insanın hayatına dokunur, dünyada iz bırakır… Gelecek sizi hatırlıyor mu, yoksa hatırlayanlar sizinle yok mu oldu? Efe Ali Bozkurt Bomba patlaması ve yağmur damlamasının benzerliği doğayı kopyalıyoruz…